el 3 al 7 de noviembre Mugarik Gabe Nafarroa acoge a Elizabeth Mosqueda de Consorcio para el Diálogo Parlamentario y la Equidad Oaxaca, organización cofundadora de la IM Defensoras y Marta González, delegada en el estado español, para generar espacios de debate, reflexión e incidencia con colectivos sociales, redes y plataformas e instituciones.
La Iniciativa Mesoamericana de Mujeres Defensoras de DDHH es una confluencia que articula organizaciones feministas y redes de defensoras de diversos movimientos sociales de Mesoamérica. Nació en 2010 para dar respuesta a las violencias que enfrentan las defensoras en sus territorios por defender los derechos humanos y por el hecho de ser mujeres o personas con identidades sexuales o de género que desafían la norma. Su misión es proteger y fortalecer sus luchas, sus organizaciones y los movimientos sociales de los que participan. Aglutina a cerca de 3 mil defensoras y 300 organizaciones de Mesoamérica.
Las Defensoras defienden la tierra, el territorio y el medio ambiente; buscan a personas desaparecidas, exigiendo verdad y justicia; trabajan por la igualdad; acompañan a personas migrantes; ejercen el derecho a informar y a expresarse libremente; defienden la salud pública, el agua, los derechos de los pueblos originarios, los derechos laborales, los derechos LGBTTTIQ+. Sin embargo, precisamente por el hecho de ser agentes clave que están provocando transformaciones sociales para reivindicar derechos fundamentales, son agredidas y perseguidas, estando expuestas a una violencia sistemática, continua y que se va agravando con el tiempo.
La violencia que enfrentan las defensoras es patriarcal, racista y transfóbica. Sin una perspectiva feminista interseccional no se reconoce el riesgo ya que se normaliza la violencia, no se toman decisiones adecuadas sobre la seguridad y se reducen las posibilidades de contar con redes de apoyo.
El liderazgo en la defensa de derechos humanos y el trabajo cotidiano en la esfera política y social cuestionan y ponen en riesgo los roles tradicionalmente asignados a las mujeres. Por lo tanto, las violencias en contra de las defensoras son un mecanismo para mantener el “orden natural” y para perpetuar los privilegios y el poder que genera la subordinación de las mujeres y las disidencias sexo genéricas.
Os invitamos a participar en los dos encuentros abiertos que organizaremos el 3 y 4 de noviembre. Tendremos un espacio de diálogo con colectivos que en Navarra trabajan por la defensa de la tierra y el territorio, como Sustrai Erakuntza, asociación que trabaja por la defensa del medio ambiente y recopila información sobre los impactos negativos de proyectos que afectan al territorio y la Plataforma Urbasa – Andia Bizirik que está actualmente denunciando el grave riesgo de un nuevo proyecto eólico en Azanza que supone la privatización terrenos comunales. En el segundo encuentro nos presentarán la Escuela de Protección Integral Feminista que se asienta en cuatro grandes pilares: Poner el cuidado en el centro; ser Insujetables; Mirada feminista interseccional de la violencia y el riesgo; y estar Enredadas. Se pondrá énfasis en una de sus estrategias sobre el autocuidado, cuidado colectivo y sanación en los colectivos sociales.
Azaroaren 3tik 7ra Mugarik Gabe Nafarroak Elizabeth Mosqueda eta Marta González Iruñean hartuko ditu. Lehena, Elkarrizketa Parlamentariorako eta Ekitaterako Oaxaca Partzuergokoa, IM Defendatzaileaken sortzaileetako bat; eta bigarrena, Estatu espainiarreko ordezkaria. Haiekin, eztabaidarako, hausnarketarako eta eraginerako guneak sortzea dugu helburu, kolektibo sozial, sare, plataforma eta erakundeekin batera.
IM Defendatzaileak erakunde feministak eta Mesoamerikako hainbat gizarte-mugimenduren defendatzaile-sareak batzen dituen elkargunea da. 2010ean sortu zen, defendatzaileek beren lurraldeetan giza eskubideak defendatzeagatik eta emakume izateagatik, edo arauari aurre egiten dioten sexu- zein genero-identitateak dituzten pertsonak izateagatik, jasaten dituzten indarkeriei erantzuteko. Haien eginkizuna bere borrokak, erakundeak eta parte hartzen duten gizarte-mugimenduak babestea eta indartzea da. Mesoamerikako 3 mila defendatzaile eta 300 erakunde inguru biltzen ditu.
IM Defendatzaileen kide dira lurra, lurraldea eta ingurumena defendatzen; egia eta justizia eskatuz, desagertutako pertsonak bilatzen; berdintasunaren alde lan egiten; migratzaileei laguntzen; informatzeko eta askatasunez adierazteko eskubidea baliatzen; osasun publikoa, ura, jatorrizko herrien eskubideak, lan-eskubideak eta LGBTTTIQ+ eskubideak defendatzen dituzten emakumeak. Hala ere, oinarrizko eskubideak aldarrikatzeko eraldaketa sozialak eragiten ari diren funtsezko eragileak izateagatik, hain zuzen ere, erasoak eta jazarpenak pairatzen dituzte, baita indarkeria sistematikoa, etengabea eta denborarekin larriagotzen ari dena jasanez ere.
Defendatzaileek aurre egin behar dioten indarkeria patriarkala, arrazista eta transfobikoa da. Ikuspegi feminista intersekzionalak aitortzen duenez, genero-bazterkeriak -jazarpen egitura ezberdinengatik zeharkatua dagoena-, arriskua antzematea mugatzen du, indarkeria normalizatzen delako, segurtasunari buruzko erabaki egokirik hartzen ez delako eta laguntza-sareak izateko aukerak murrizten direlako.
Giza eskubideen defentsaren lidergoak eta esparru politiko eta sozialeko eguneroko lanak, zalantzan eta arriskuan jartzen dituzte emakumeei tradizionalki esleitutako rolak. Hortaz, defendatzaileen aurkako indarkeriak «ordena naturala» mantentzeko eta emakumeen zein sexu-disidentzia generikoen mendekotasunak sortzen dituen pribilegioak eta boterea iraunarazteko mekanismo bat dira.
Azaroaren 3an eta 4an antolatuko ditugun bi topaketetan parte hartzera gonbidatzen zaituztegu. Elkarrizketarako gune bat izango dugu Nafarroan lurraren eta lurraldearen defentsaren alde lan egiten duten kolektiboekin, hala nola Sustrai Erakuntza, ingurumenaren alde lan egiten duen eta lurraldean eragina duten proiektuen inpaktu negatiboei buruzko informazioa biltzen duen elkartearekin, eta Urbasa – Andia Bizirik plataformarekin. Plataforma hori Azantzan proiektu eoliko berri bat egiteko arrisku larria salatzen ari da gaur egun, herri-lurrak pribatizatzeko. Bigarren topaketan, IM Defendatzaileak Babes Osoko Eskola Feminista aurkeztuko digu, lau zutabe nagusitan oinarritzen dena: Zaintza erdigunean jartzea; “Subjektu-ezinak” izatea; Indarkeriaren eta arriskuaren begirada feminista intersekzionala; eta Saretuta egotea. Autozaintzari, zaintza kolektiboari eta sendatzeari buruz duten estrategietako bat azpimarratuko da, Hegoalde Globaleko pertsonekin lan egiten duten gizarte-kolektiboekin, kolektibo feministekin eta sindikatuekin solastuz.
Entrevista Elizabeth Mosqueda en Radio Nacional
